KVM – qcow2 Disk Dosyası Boyutunu Küçültme (Reduce – Shrink Qcow2 Disk Files)

Şimdiki yazımızda KVM hipervisor katmanında guest’ler(vm – sanal makineler) için başınıza gelebilecek bir durumdan bahsedeceğiz. Malumunuz KVM hostlarınızda disk dosyalarınız(qcow2) diskte belli bir alanı kaplamaktadır. Fakat zamanla guestteki disk alanı hosttaki barındığı disk alanını doldurup hatta üzerinede çıkabilmektedir. Aslında VM diski filesystem tabanında düzenli alanlarla kullanmadığı yada dağınık yazdığı için yani bu durum adreslemeyle alakalı; dolu göstermektedir. Aslında windows’ta defrag yöntemi gibi diyebiliriz. Bu durumda sanal makine otomatik olarak “Pause” duruma düşecek ve hizmet veremeyecek duruma gelecektir. Bu duruma düşmeden yada düştükten sonra aşağıdaki yöntemlerle qcow2 disk dosyalarını boyutunu hipervisor katmanında aslında kullanılmadığı halde kullanıyor gibi gösterdiği alanları yeniden düzenleyerek küçültecektir.

İlk yöntem olarak “virt-sparsify” komutunu kullanarak etkili ve verimli bir şekilde disk dosyanızın boyutunu küçültebilirsiniz.

NoT1 : “virt-sparsify” komutunu kullanabilmek için libguestfs-tools paketini öncesinde kurmalısınız.

NoT2 : İşlemleri vm kapalıyken yapın.

İşlem yapılmadan önce aşağıdaki komutla disk dosyasının boyutunu görelim.

> du -ha

Ardından “virt-sparsify” komutu ile istediğimiz küçültme işlemini gerçekleştirelim.

> virt-sparsify –in-place diskdosyanız.qcow2

Daha sonra tekrar “du -ha” komutunu çalıştıralım ve boyuttaki azalmayı görelim.

Ikinci yöntem olarak gene “virt-sparsify” komutunu convert yöntemi ile kullanalım.

> virt-sparsify diskdosyanız.qcow2 –convert qcow2 yeniisimdiskdosyanız.qcow2

Sonra “du -ha” komutu

Son olarak üçüncü yöntem ise,

Aşağıdaki yöntem ile Guest’in içinde “dd” komutu kullanarak kalan boş alana “zero” basıyoruz.

> dd if=/dev/zero of=/MyDump

Daha sonra MyDump dosyasını siliyoruz.

> rm -f /MyDump

Son olarak “qemu-img” komutu ile işlemi gerçekleştiriyoruz ama öncesinde fırsatınız varsa disk dosyasının yedeğini almanızda fayda var.

> qemu-img convert -O qcow2 ilgilidosyaismi.qcow2 yeni_ilgilidosyaismi.qcow2

Kaynaklar

http://libguestfs.org/virt-sparsify.1.html

https://pve.proxmox.com/wiki/Shrink_Qcow2_Disk_Files

How to install KVM on Ubuntu 16 – Ubuntu üzerine KVM kurulumu, Yapılandırması ve Sanal Makine oluşturulması

KVM Çekirdek tabanlı sanal makine Linux çekirdeği için geliştirilen ve onu bir üstsisteme dönüştüren bir sanallaştırma altyapısıdır.

Kurulumdan önce sunucumuza login olup, cpu muzun destekleyip desteklemediğini anlamak için aşağıdaki komutlar yardımıyla cpu bilgilerini kontrol edelim.

Bu komutun çıktısı olarak “CPU(s):” değeri 0 ise dekteklemiyor, 1 veya 1 den fazla bir değer ise destekliyor manasına gelir.

> egrep -c ‘(svm|vmx)’ /proc/cpuinfo

yada

> lscpu

Aşağıdaki komutla da çekidek modüllerinin yüklü olup, olmadığını kontrol edebilirsiniz.

> lsmod | grep kvm

Şimdi kuruluma geçebiliriz. Aşağıdaki komut ile gerekli tüm paketleri kurup, KVM ortamımızı hazır hale getirelim.

> sudo apt-get install qemu-kvm libvirt-bin bridge-utils virt-manager

Yukarıdaki kurulum komutundan sonra sorunsuz bir kurulum gerçekleştiğini, aşağıdaki komutla doğrulayın.

> kvm-ok

Ardından sunucuyu reboot edin.

> brctl show komutuyla da sonradan gelen sanal interface(NIC) i görüntüleyebilirsiniz.

Default’ta Virtual Machine(qcow2) lerin saklandığı dizindir.

/var/lib/libvirt/images/

Not1 : Eğer qcow2 formatında ki diskin yerini bilmiyorsanız aşağıdaki komut(komut ilgili vm in disklerini bulunduğu dizin ile beraber listeler) size nerde olduğunu söyleyecektir.

> virsh domblklist Ubuntu18

Default’ta Virtual Machine images lar için, kurulum iso larının saklandığı dizindir.

/var/lib/libvirt/boot/

Default’ta Virtual Machine özelliklerinin(ram,cpu,disk vs.) xml formatında tutulduğu yerdir.

/etc/libvirt/qemu

Not2 : Aşağıdaki komut ise ilgili makinanın xml formatında tutulduğu özellikleri(ram,cpu,disk vs.) ekrana bastırır.

> virsh dumpxml Ubuntu18

Aşağıdaki iki komutla da mevcuttaki sanal makinaları görüntüleyebilirsiniz.

> virsh -c qemu:///system list

yada

> virsh list –all

Virtual Machine lerinizi GUI olarak yönetmek, oluşturma ve silme gibi işlemler için virt arayüzünü kullanabilirsiniz. Komut aşağıdaki gibidir.

NoT3 : Bunu yapabilmek için öncesinde sunucuya ssh bağlantısı yaparken, -X parametresini kullanarak bağlanmalısınız(ssh -X root@192.168.1.100). Ayrıca Windows (Putty de x11 enable edilmelidir) için Xming uygulaması, Mac için ise Xquartz uygulaması kurulu ve çalışır olması gerekiyor.

NoT4 : Bu arada bir bilgi daha vermem gerekir. Eğer Linux kullanıcısı iseniz yani client makinanız Linux ise sunucuya virt-manager paketini kurmadan, client makinanızda virt-manager var ise ordan File-Add Connection diyerek sunuya bağlanıp yönetebilirsiniz.

> sudo virt-manager

Yada sunucuya ait konsolu direk olarak aşağıdaki komutla alabilirsiniz.

NoT5 : Bunu yapabilmek için öncesinde kullanıcı makinasına virt-viewer paketini kurmalısınız(ubuntu/debian için ’apt install virt-viewer’, Redhat/CentOS için ‘yum install virt-viewer’).

> sudo virt-viewer -c qemu:///system Ubuntu18

Komutlar aracılığı ile sunucuyu yönetimi için aşağıda bir kaç komut paylaşacağım.

Sunucuyu başlatır.

> virsh start Ubuntu18

Sunucuyu kapatır.

> virsh shutdown Ubuntu18

Sunucuyu yeniden başlatır.

> virsh reboot Ubuntu18

Sunucunun özelliklerini değiştirmek için kullanılır(xml dosyasını değiştirir).

> virsh edit Ubuntu18

Sununun barındığı host açıldığında, bu vm de otomatik olarak başlatma seçeneğidir.

> virsh autostart Ubuntu18

Sununun barındığı host açıldığında, bu vm de otomatik olarak başlatma seçeneğini devre dışı bırakır.

> virsh autostart –disable Ubuntu18

Şimdi “virt-install” komtuna bakalım, bu komut aracılığı ile komut satırı üzerinden makine oluşturabilirsiniz. Alltaki komutta örnek komut ile bu işlemi sağlayabilirsiniz. Ben bir çok parametreyi kullandım ama siz tüm parametleri kullanmak zorunda değilsiniz. Zaten kullanmadığınız parametreler yerine default değerler atanacaktır. Tabi sonrasında siz bu değerleri değiştirebilirsiniz. Komutu yürüttükten sonra gui açılıp size kuruluma yönlendirecektir.

> sudo virt-install –virt-type=kvm –name ubuntu-cli –ram 2048 –vcpus=2 –os-variant=Ubuntu16.04 –cdrom=/var/lib/libvirt/boot/ubuntu-18.04-live-server-amd64.iso –network=bridge=eth0,model=virtio –graphics spice –disk path=/var/lib/libvirt/images/ubuntu-cli.qcow2,size=40,bus=virtio,format=qcow2

Şimdi de “virt-clone” komutundan bahsedelim. Adında da anlaşılacağı üzere clone almak için kullanılan komuttur. Kullanımı aşağıdaki gibidir. Fakat vm kapalı durumda iken clone alabilirsiniz, yoksa uyarı verecektir. “Clone ‘Ubuntu18.clone’ created successfully.” uyarısını almalısınız.

> virt-clone –original=Ubuntu18 –name=Ubuntu18.clone –file=/var/lib/libvirt/images/Ubuntu18.clone

Aşağıdaki komut ise vmdk formatındaki bir vm i qcow2 formatına çevirip KVM host unuzda çalıştırmanızı sağlar.

> qemu-img convert -O qcow2 ubuntu.vmdk ubuntu.qcow2

Bir sonraki makalemizde KVM ortamında nasıl yedek alıp sonra aldığımız o yedeği nasıl geri yükleyip, çalışır hale getireceğiz ona bakacağız.